Vorming streekomroepen leidt tot conflicten: lokale omroepen vrezen verlies van zeggenschap en eigen identiteit

In dit artikel:

De landelijke hervorming van lokale omroepen, waarbij ongeveer tweehonderd organisaties moeten worden teruggebracht tot maximaal tachtig streekomroepen, zorgt op meerdere plaatsen voor conflicten. De schaalvergroting moet de journalistiek professionaliseren, maar roept ook vragen op over zeggenschap, financiering, lokale herkenbaarheid en de onafhankelijkheid van redacties.

Bij RTV Lansingerland is het vertrouwen ernstig beschadigd na de geplande samenvoeging met ZFM Zoetermeer. Tientallen vrijwilligers en de volledige tv-ploeg zijn vertrokken. De televisie-uitzendingen bestaan daardoor grotendeels uit tekstberichten uit Zoetermeer en op de radio zijn nog slechts twee programma’s over. Hoofdredacteur Patrick van Uffelen is geschorst. Directeur Yoran Kipping zegt dat Van Uffelen een andere visie had op de toekomst en zijn plannen onvoldoende deelde; Van Uffelen betwist die lezing.

Vrijwilligers maken zich zorgen over de dominante positie van ZFM Zoetermeer. Volgens een van hen beheert Zoetermeer onder meer de website, mailboxen, inloggegevens, technische systemen en apparatuur. Ook zou de centrale redactie in Zoetermeer komen. Of dit daadwerkelijk tot beïnvloeding van de journalistieke inhoud leidt, is niet vastgesteld. Kipping erkent dat de reorganisatie onder grote tijdsdruk plaatsvindt.

Ook de financiering is een probleem. Voor 2026 en 2027 is in totaal 250.000 euro beschikbaar; vanaf 2028 wordt gerekend op ruim 305.000 euro per jaar. Volgens Kipping is dat onvoldoende voor personeel, studio’s en techniek. De gemeenteraad van Lansingerland besloot op 24 september de subsidie tijdelijk stop te zetten zolang niet aan de eisen voor nieuwsvoorziening wordt voldaan. Begin oktober werd daarom 21.775 euro ingehouden. De landelijke overgangsbijdrage blijft wel beschikbaar. Inmiddels is het bestuur vernieuwd, met oud-wethouders Simon Fortuyn als voorzitter en Jan Iedema als vicevoorzitter.

Ook in de Veluwe Randmeren Groep (VRMG) is de samenwerking vastgelopen. Loco Media Groep maakte op 22 oktober bekend vanaf 1 december 2026 niet langer mee te doen aan de vorming van de nieuwe streekomroep. Loco wil zelfstandig doorgaan in Oldebroek met lokaal nieuws, radio en audiovisuele producties.

Loco noemt als redenen onder meer onduidelijkheid over de verdeling van radiofrequenties, het onvoldoende uitwerken van een gezamenlijk actieplan en gebrekkige financiële transparantie. Volgens de omroep zijn niet alle partners actuele financiële gegevens aangeleverd. Daarnaast zegt Loco dat de nieuwe redactie onvoldoende aanwezig was bij belangrijke gebeurtenissen in Oldebroek, zoals de presentatie van het coalitieakkoord en het hijsen van de regenboogvlag. Deze bezwaren zijn de onderbouwing van Loco’s vertrek en zijn niet allemaal onafhankelijk vastgesteld.

De VRMG betreurt de beslissing, maar stelt dat de nieuwe streekomroep juist kennis, mensen en middelen wil bundelen. Om de lokale herkenbaarheid te behouden wordt gedacht aan lokale werkplekken en een website waarop inwoners hun gemeente kunnen kiezen. Concrete besluiten daarover zijn nog niet genomen. Loco wil zijn programmering uitbreiden, maar onderzoekt door onzekerheid over televisie- en FM-distributie alternatieven zoals YouTube, apps, online streaming en mogelijk DAB.

De twee situaties laten zien dat samenvoeging niet automatisch tot betere journalistiek leidt. Daarvoor zijn heldere afspraken nodig over bestuur, financiën, techniek, lokale redacties en journalistieke onafhankelijkheid. Vrijwilligers en journalisten moeten weten welke rol en invloed zij houden, terwijl inwoners voldoende nieuws uit hun eigen gemeente moeten blijven krijgen. De hervorming zou daarom niet vooral op de omvang van organisaties moeten worden beoordeeld, maar op lokale aanwezigheid, betrouwbare nieuwsvoorziening en het vertrouwen binnen de samenwerking.