Vorming streekomroepen dichterbij: nieuw bestel zet lokale omroepen onder druk

In dit artikel:

De NLPO‑directeur-bestuurder Eric Horvath heeft tijdens regionale informatiebijeenkomsten duidelijk gemaakt dat de geplande hervorming van het lokale omroepbestel snel en ingrijpend zal zijn. Het wetsvoorstel ligt nu bij de Tweede Kamer en Horvath waarschuwt dat de gevolgen al voor 2028 merkbaar zullen zijn: gemeenten krijgen niet langer de primaire financieringsrol en er komt een nieuw stelsel van grotere streekomroepen in plaats van losse gemeentelijke omroepen. “Het gaat sneller dan je denkt,” zei Horvath, en hij riep omroepen op zich snel voor te bereiden.

Belangrijke onderdelen van het plan:
- Open bestel: bestaande lokale omroepen behouden geen automatische positie; ook andere partijen (bijvoorbeeld kranten) kunnen inschrijven op de publieke opdracht in een regio, waardoor concurrentie ontstaat.
- Landelijke financiering: in plaats van gemeentelijke subsidies wordt één landelijke pot opgezet. Aangewezen streekomroepen krijgen een vaste vijfjarige bekostiging.
- Budget: voorlopig is ongeveer €27 miljoen beschikbaar; na uitvoeringskosten van circa €3,5 miljoen resteert rond €17,5 miljoen voor de omroepen. Horvath noemde dit minimaal en onvoldoende. Er is discussie over een mogelijke extra impuls van €15 miljoen, maar die is onzeker door de krapte op de rijksbegroting.

De verdeling van het budget gebeurt via een vaste sleutel: 40% gelijk over alle streken, 60% naar factoren als inwoneraantal, aantal kernen en stedelijkheid, om ook dunbevolkte gebieden te beschermen. Gemeenten kunnen daarnaast vrijwillig extra bijdragen leveren, maar dat blijft geen verplichting.

Voor lokale omroepen betekent dit: voorbereiden op schaalvergroting, samenwerking en mogelijk concurrentie. De politieke besluitvorming volgt, meer bijeenkomsten en informatie (inclusief een speciale website) zijn gepland — stilzitten is volgens Horvath geen optie.