Grootste mediahervorming in jaren: lokaal maakt plaats voor regionaal
In dit artikel:
Het huidige bestel met ruim tweehonderd lokale omroepen wordt vervangen door maximaal tachtig streekomroepen; alle lokale omroepen houden op te bestaan per 1 januari 2028. De aanwijzing van de nieuwe streekomroepen gebeurt via een vergelijkende toets (een zogenaamde beauty contest). Organisaties kunnen een aanvraag indienen tussen november 2026 en januari 2027.
Waarom en wat verandert
Het doel is meer samenhang en professionalisering binnen het publieke lokale media-aanbod: streekomroepen bedienen grotere verzorgingsgebieden, maken deel uit van één landelijk openbaar bestel en moeten formeler georganiseerd zijn. Verwachte voordelen zijn betere afstemming en meer capaciteit; nadelen zijn mogelijke verlies van lokale diversiteit en grotere organisatorische eisen.
Wie doet wat
De NLPO stelt het concessiebeleidsplan op — het raamwerk waarop aanvragen moeten aansluiten — en heeft daarnaast een coördinerende en adviserende rol in het stelsel. Het Commissariaat voor de Media blijft toezichthouder en beoordeelt naleving van regels. Gemeenten blijven betrokken als adviseurs bij de aanwijzingsprocedure, met name voor de lokale verankering van kandidaten.
Vereisten voor aanvragers
Een streekomroep moet een stichting zijn met heldere governance: een strikte scheiding tussen bestuur, toezicht en redactie is verplicht en de organisatie moet representatief zijn voor maatschappelijke stromingen in het verzorgingsgebied. Aanmeldende omroepen moeten een beleidsplan overleggen dat aansluit op het concessiebeleidsplan en concreet maakt:
- mediakanalen en het voorgenomen aanbod,
- samenwerking binnen het publieke bestel,
- hoe het verzorgingsgebied wordt bediend en bereik wordt gerealiseerd,
- inzet van vrijwilligers en partners,
- begroting die past bij de plannen.
Tijdlijn en procedure
- 2026: NLPO werkt aan het concessiebeleidsplan in samenspraak met sector en ministerie.
- november 2026: ministerie vraagt advies aan Commissariaat voor de Media en Raad voor Cultuur.
- november 2026–januari 2027: aanvraagperiode (circa twee maanden).
- voorjaar 2027: beoordeling van aanvragen en advies over representativiteit.
- najaar 2027: maximaal tachtig aanwijzingen door het Commissariaat.
- Na aanwijzing: nadere afspraken via prestatieovereenkomsten.
Kort samengevat: het proces zet lokale publieke omroepen om naar grotere, professionelere streekomroepen met strengere organisatorische en inhoudelijke eisen. De transitie vereist stevige voorbereiding en samenwerking tussen bestaande omroepen, gemeenten, de NLPO en toezichthouders.